THIẾT KẾ ĐỒNG HỒ “DIE GUTE FORM”

0
12

Trong hàng thập kỷ hợp tác với Junghans, Bill đã tạo nên những mẫu thiết kế và sản phẩm tuyệt đẹp không lẫn vào đâu được.

https://donghocasiochinhhangankhanh.blogspot.com/2018/09/sanh-ieu-voi-dong-ong-ho-chay-bo-baby-g.html

https://donghocasiochinhhangankhanh.blogspot.com/

https://donghocasiochinhhangankhanh.blogspot.com/2018/09/bo-oi-ong-ho-g-shock-gmw-b5000gd-1-va.html

Một trường dạy thiết kế – không chỉ là cái tên nổi tiếng, mà còn đặt nền móng cho cả một tư duy thiết kế – đó chính là Bauhaus. Cách tiếp cận tối giản và thanh thoát của Bauhaus đã là nguồn cảm hứng của hàng nghìn nhà thiết kế đồng hồ, với hàng nghìn mẫu sản phẩm, nhưng chắc không ai tóm gọn được cái chất của Bauhaus hơn Max Bill. Trong hàng thập kỷ hợp tác với thương hiệu đồng hồ Junghans, Bill đã tạo nên những mẫu thiết kế và sản phẩm tuyệt đẹp cùng với cái chất không lẫn vào đâu được.l

Sinh ngày 22/12/1908 tại vùng ven của Zurich, Bill thể hiện niềm đam mê với bố cục và thiết kế từ rất sớm. Năm 16 tuổi, ông làm thợ tập sự cho một xưởng chế tạo bạc trong thị trấn Winterthur, 2 năm sau đó ông đăng ký theo học tại ngôi trường Bauhaus huyền thoại.

Dưới sự hướng dẫn và chỉ dạy của nghệ sỹ, kiến trúc sư và nhà thiết kế như Walter Gropius, Wassily Kandinsky, Hannes Meyer và Ludwig Mies van der Rohe, ngôi trường thiết kế Bauhaus đã sản sinh ra trường phái Hiện đại trong rất nhiều lĩnh vực từ thiết kế công nghiệp, kiến trúc cho đến đồ gốm. Cho đến khi Max Bill nhập học vào năm 1927, Bauhaus đã là động lực sáng tạo chính của lối suy nghĩ của người Châu Âu đề cao triết lý đơn giản và rõ ràng. Nhìn chung, hình thức phải đơn giản, phải tuân theo công thức, một sản phẩm được sản xuất hàng loạt cũng có thể trở thành nghệ thuật.

Trong 2 năm học, Bill đã nằm lòng triết lý trên trước khi trở về Zurich để theo đuổi công việc thiết kế đồ họa. Đến năm 1932, ông mở rộng lĩnh vực của mình sang kiến trúc, xây dựng một studio và không gian sống riêng cho mình trước khi chuyển hướng sang thành lập một nhóm gồm những nghệ sỹ “Allianz” tiên phong của Thụy Sỹ. Ông đã phát triển triết lý Bauhaus theo hướng riêng, khái niệm về “nghệ thuật vững chắc” tạo ra các hình thức thuần trừu tượng mà không bị sự ảnh hưởng tự nhiên và hữu hình đến từ con người, khái niệm này nhanh chóng nhân rộng trong nhóm Allianz. Trong vòng 5 năm, ông cùng nhóm đã mở triển lãm đầu tiên tại Kunsthalle ở Basel với tên “Neue Kunst in der Schweiz” – Nghệ thuật mới ở Thụy Sĩ.

Max Bill tiếp tục vươn lên sáng tạo trong suốt cuối những năm 30 đến đầu 40. Năm 1944, ông nhận chức giáo sư tại một trường nghệ thuật ở Zurich. Đến năm 1949, ông tổ chức một buổi triển lãm gây tranh cãi với tên “Die gute Form” (Thiết kế đẹp), nhằm định nghĩa lại “Thiết kế đẹp” cho thế hệ người tiêu dùng sau chiến tranh thế giới thứ 2. Trong những năm sau đó, buổi triển lãm như là một cuộc thập tự chinh của Bill, và đến năm 1953, ông thành lập trường thiết kế Ulm tại Đức để dạy và truyền đạt triết lý thiết kế riêng của mình. Sau đó, ông tạo ra một sản phẩm có thể xem là quan trọng nhất của mình: chiếc ghế đẩu Ulmer.

Ghế đẩu Ulmer có thể được coi là sự minh họa rõ nét cho hình thức tính năng, không gì khác ngoài 3 mẫu gỗ bằng nhau và một trục ngang. Với không quá bốn thành phần, Bill đã tạo ra một sản phẩm vừa dùng như một chiếc ghế, bàn, bục giảng kinh, giá viết hoặc làm kệ để đồ. Sự đơn giản của ghế đẩu Ulmer cũng nhằm tôn lên sự quan trong của tiểu tiết trong các thiết kế của Bill. Được làm từ gỗ vân sam bóng và nối với nhau bởi khớp nối thay vì dùng các giá đỡ truyền lực, Bill không cho phép bất kỳ các chi tiết thừa nào làm ảnh hưởng đến hình thức tổng thể của sản phẩm.

Hai năm sau khi ghế đẩu Ulmer ra đời, Bill bắt đầu để mắt đến thế giới đồng hồ. Khi đó, Junghans quyết định cần sự giúp đỡ của một nhà thiết kế nổi tiếng để nâng cấp các sản phẩm dòng đồng hồ của mình. Với sức ảnh hưởng của mình trong giới thiết kế, Bill trở thành lựa chọn hoàn hảo. Ông chấp nhận công việc, chiếc đồng hồ màu trắng cùng bộ đếm giờ tích hợp do Bill thiết kế đã trở thành hình ảnh đại diện của hãng.

Đến năm 1961, mối quan hệ của Junghans và Bill mở rộng, điều này giúp Bill có quyền kiểm soát mọi thứ về mặt sáng tạo ngay cả trên đồng hồ đeo tay. Thiết kế của ông vẫn còn được sử dụng đến ngày nay, bạn có thể sở hữu một chiếc Junghans Max Bill 34mm lên cót tay hầu như giống hệt những mẫu ra đời năm 1961, trừ một vài ký tự nhỏ trên mặt số, bộ vỏ và bộ máy hiện đại hơn. Đó là minh chứng cho tài năng của Bill khi mà các thiết kế của ông vẫn độc đáo, mới mẻ và hiện đại dù gần nửa thế kỷ đã trôi qua.

Nhìn kỹ sản phẩm chính yếu của dòng Max Bill với Ref 027/3700.00. Thiết kế của bộ vỏ áp dụng hoàn hảo khái niệm “nghệ thuật vững chắc”. Nhìn từ bên hông, lớp kính lồi acrylic hòa với đường cong phía trong của vỏ đồng hồ làm cho ta có cảm giác cả bộ vỏ là một khối oval liền mạch hoàn hảo. Khối oval này có càng nối dây hẹp, hướng xuống và núm vặn trơn.

Nhìn từ trên xuống, ta có thể thấy không có bất kì chi tiết thừa nào, chỉ có mặt số, viền mỏng và càng nối dây ngắn, thẳng. Mặt đáy cũng được tối giản hóa và khắc chữ ký của Bill. Nghe có vẻ nhàm chán và đơn giản nhưng cũng giống như các thiết kế khác của Bill, cái hay và sự tinh tế nằm ở tỷ lệ. Mọi chi tiết phải có kích thước hoàn hảo so với các chi tiết khác để tạo nên tổng thể hài hòa. Đây là điều rất nhiều nhà thiết kế theo phong cách tối giản theo đuổi nhưng không phải ai cũng làm được.

Mặt số cũng được thiết kế tối giản. Không có bất kỳ số hay chi tiết thừa nào. Các chỉ dấu phút là những đường dài nhỏ chạy dọc từ viền ngoài vào trong, kết thúc ở giữa lưng chừng mặt số. Các chỉ dấu giờ khác điểm xuyến các điểm tròn dạ quang ở 3 giờ, 6 giờ, 9 giờ riêng 12 giờ có 2 điểm tròn. Kim giờ và phút có hình que nhỏ được phủ sơn dạ quang ở giữa có đầu nhọn ở cuối, đi kèm với đó là kim giây nhỏ nhọn được đánh bóng đơn giản.

Vẻ đẹp trong thiết kế của Bill nằm ở tỷ lệ giữa các thành phần. Phần đuôi nhọn của kim giờ vừa đủ dài để che phủ phần mốc giờ và tạo nên một đường thằng liền mạch từ rìa ngoài kéo dài đến giữa mặt số. Các chỉ dấu giờ này cũng được chăm chút tỉ mỉ, các đường thẳng ở 12, 3, 6 và 9 giờ đậm hơn các giờ khác. Ngoài ra, các điểm dạ quang ở các giờ này được bố trí hoàn hảo để kim phút mỗi khi đi qua sẽ vừa nối tiếp điểm ấy tạo nên một đường thẳng xuyên suốt, điều này tạo nên sự cân bằng thẩm mỹ giữa giờ và phút. Tương tự như ghế đẩu Ulmer, thiết kế có tính biểu trưng này của Max Bill đã tối đa hóa chức năng và tối thiểu hóa hình thức, tạo nên nét đẹp thẩm mỹ.

Tầm quan trong của ngôi trường và ý tưởng mà Max Bill dày công xây dựng rất đáng giá. Chủ nghĩa hiện đại và chủ nghĩa tối giản theo phong cách Bauhaus vẫn là động lực sáng tạo trong các tác phẩm hội họa, điêu khắc, kiến trúc, thiết kế đồ họa và thiết kế công nghiệp trong gần một thế kỷ.  “Nghệ thuật vững chắc” của Bill vẫn là nền móng và kim chỉ nam cho các nhà thiết kế. Cho đến ngày nay, ý tưởng thiết kế và triết lý của ông vẫn còn được sử dụng là một tin đáng mừng cho những người mộ đồng hồ nói riêng và các nhà đam mê thiết kế nói chung.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.